09/04/07

Permalink 13:48:49, by Meryem KUTLU, 268 words, 1432 views   Turkish utf-8 (TR)
Categories: Dirty Words

"quintain" şövalyeler dünyasından bir nesne

Siz Mukaddes Kitap'ı Eskimo diline çeviriyor olsaydınız, "hurma ağacı"nı nasıl çevirirdiniz? Yaşamlarında yer almayan bir ağacı buzlar diyarında yaşayan o insanlara nasıl anlatırdınız?

Hepimiz zaman zaman kültürümüzde yer almayan kavramları dilimize çevirmek durumunda kalıyoruz. Hiçbir şey çevrilemez değildir herhalde; çevrilirken özünden bir şeyler kaybetse de...

Benim şu sıralar boğuştuğum kelime "hurma ağacı" kadar zor değil; ama "akıl akıldan üstündür" düsturuna dayanarak diğer çevirmenlerin fikrini almak istedim: Orta çağda şövalyeler becerilerini kanıtlamak için kendi aralarında yarışmalar (jousting) yaparlarmış; bu yarışmalarda genellikle at üstünde mızrak kullanarak rakiplerini atlarından düşürmeye çalışırlarmış. Yarışma öncesi elbette bir talim evresi olurmuş; bu talimleri ise "quintain" adı verilen, bir direk üstüne paralel yerleştirilmiş ikinci bir direk üstünde yaparlarmış. "quintain" onların hayali hasımlarıymış. Bir boksörün kum torbasını yumruklaması gibi bir durum bu da.
TDK'nın 1948 yılında hazırlanmış Fransızca - Türkçe dizininde "quintain" "beşli. Beş dizeli dönü veya kesek." olarak tanımlanıyor. Genel olarak başvurduğumuz internet sözlüklerinde ise bu kelime geçmiyor. Google arama motorunda "quintain" yazıp grafiklerde aradığınızda bu nesneyi görebilirsiniz. Eminim benim naçizane yaptığım betimlemeden daha açıklayıcı olacaktır.
Uzun lafın kısası, "quintain" kelimesini Türkçe'ye nasıl çevirebiliriz? Önerilerinizi benimle paylaşmanızdan memnuniyet duyarım.

05/04/07

Permalink 13:38:49, by Robert JOHNSON, 293 words, 6307 views   English (EU)
Categories: Translation issues

Why should poets have license but not translators?

Poetic license is a term most people are familar with. We use it to refer to the freedom given to poets and other literary artists to explain how the rules of language should not inhibit their creativity. The fact that it has become so firmly rooted in our language and culture is proof of the concept's validity and that fact that so many people are involved in the literary arts has facilitated the dissemination of this important idea. However, translation is a much narrower field and therefore fewer people are familiar with the difficulties faced by professionals engaged in translation. Translation is actually necessary so that not everyone has to spend the time and energy necessary to acquire one or more foreign languages or to have native-speaker proficiency in them. The natural outcome of this is that not everyone is aware of the demanding nature of translation. If they were, by now we would have had something called "translatorial license" because in order for a translator to do his/her job correctly he must be given a certain amount of freedom.

Frustration with editors and proofreaders has sparked a number of posts on our blog of late and the source of this frustration is the lack of freedom given to translators as they attempt to render a text from one language into idiomatically correct, effective communication in another. Translators are sort of like Rodney Dangerfield in many respects, i.e. they get none :-)

In the end, however, it is our job as translators to educate customers and work constructively with editors to help them understand the complex nature of our profession. Still, if a customer is not aware of the complex nature of language this will be a difficult task.

Hepimize kolay gelsin!

Permalink 09:35:14, by Meryem KUTLU, 359 words, 1631 views   Turkish utf-8 (TR)
Categories: Translation issues

"Klanımızın geleceği sana bağlı!"

Bir çevirmenin tek başına çalışması fikri kabul edilemez; doğru ve güzel bir çevirinin ortaya çıkması için çevirmenin göremediklerini görecek birine ihtiyaç vardır her zaman. Bu nedenle redaktörler, tıpkı sözlükler gibi çevirmenin vazgeçilmezleridir bir bakıma. Ama redaktörler de kendi içlerinde ikiye ayrılırlar: Yaptıklarıyla çevirmeni kendilerine hayran bırakıp "ben niye düşünemedim bunu?" diye hayıflandıranlar, bir de leyleğin kanatlarıyla ayaklarını budayan Nasrettin Hoca misali, çevirmenin tercihlerini dikkate almadan çeviriyi kesip biçenler, kuşa benzetenler; yani çevirisinin son haline baktığında çevirmene küçük çaplı bir şok yaşatanlar...

A Kingdom of Dreams (Düşler Krallığı) her ne kadar popüler kültürün takipçilerine hitap eden bir romansa da, edebiyat çevirisini bir meslek olarak düşünen çevirmeninin ilk göz ağrısıydı. Çevirmenin acemiliği dolayısıyla tökezlediği yerler olacaktı elbette ve bu nedenle çevirmen korkusundan kitabı okuyamayacaktı (Çevirdiğiniz metni uzun bir aradan sonra tekrar okuduğunuzda redaktörün gözüyle görebiliyorsunuz).

Bütün bunları bekliyordum da, güzel bir Türkçe karşılık bulmak için çabaladığım, dışarıdan yardım istediğim ve yerine göre "sülale", yerine göre "Merrick Ailesi", "Merrickliler" olarak çevirdiğim "clan" kelimesinin kitabın baskısında karşıma "klan" olarak çıkmasını beklemiyordum. "Klan" kelimesi bizim dilimizde ilkel kabileleri, hatta Ku Klux Klan'ı çağrıştırıyor. Bu romanda ise gerçekten feodal düzende yaşayan, aynı soydan gelen insanlardan oluşan bir topluluktan bahsediliyordu "Clan Merrick" ifadesi ile.

Bizdeki aşiret kavramı gibi. "Aşiret" kelimesi tamamıyla kültürümüze özgü, bizimle ilgili çağrışımlar yaptığından onu kullanamazdım. Sonunda "klan" kelimesini kullanmayarak fakat anlamı vererek bu işin içinden çıkmıştım ya... olmamış. Yüzünü bile görmediğim redaktörüm "klan" kelimesini daha münasip bulmuş; çevirimdeki "fazlalıkları" budamış ve tebessümle metne bakıp: "Şimdi kuşa benzedin işte!" demiş.

05/03/07

Permalink 22:36:49, by Robert JOHNSON, 223 words, 2531 views   English (EU)
Categories: News

Investing in our young people

Today, I had the pleasure of talking with students at a local highschool who were interested in translation as a profession. We had a delightful time but alas it was too short. I mean what you can explain to a class in 2 hours about one of the most demanding professions in the world? It was invigorating to see young people intent on expanding their world and I appreciated Mr. Cihan Dönmez's invitation. I would like to encourage other professionals to get involved with their community and invest in the lives of young people.

There is no doubt that translators play an important role in bridging cultures and bringing them together. It is also impossible to deny that there is a huge potential for inter-cultural misunderstanding if translators are not equipped both linguistically and culturally to understand the "other" peoples in the world. I say "other" (öteki) because unless translators can help people bridge the cultural gaps, Turks will always be the "other" to the Irish and the Irish will always be the "other" to Turks. Helping cultures understand one another and respect one another is truly a high calling.

Much of what translators do may be monotonous and sometimes even trivial but in some small way all of us translators have the opportunity to make a difference and contribute to world peace.

02/03/07

Permalink 01:37:30, by Cemile DILAVER, 894 words, 1758 views   Turkish utf-8 (TR)
Categories: Dirty Words, Translation issues

İŞ’İN İÇİNE ÇEVİRİ GİRİNCE

İnsanların içinde yaşadığı farklı kültür ve sosyal çevreler giyim tarzlarından tutun da dinledikleri müziğe, sanatlarına, kullandıkları sözcüklere, vb.'ye yansır. İşte bir toplumun tekdüze olmamasının en iyi nedeni: aynı olmamak.

Çeviri için de aynı durum geçerlidir. Çevirmenler bir cümleyi çok farklı şekillerde çevirebilir. Bu durumda, çeviriyi kontrol eden redaktöre (proofreader) önemli görevler düşmektedir. Redaktör her şeyden önce çeviri değil proofreading yaptığının bilincinde olmalı ve aşağıda belirtilenleri dikkate almalıdır:

  • Kişisel tercihlerini yansıtmamak
  • Çevirmenin tarzına saldırmamak
  • Harcanan emek ve zamanı hiçe saymamak
  • Profesyonel olmak
  • Müşteri kazanmak için çeviri etiğine aykırı şekilde davranmamak
  • Objektif olmak.

Özellikle proofreaderın müşteri kazanmak (kandırmak) için başvurduğu hileler çevirmene yapılmış büyük bir haksızlıktır. Örneğin, yabancı tercüme bürolarıyla çalışan bazı redaktörler buralardaki kişilerin Türkçe bilmemesinden istifade ederek çevirmenin kullandığı kelimeleri eş anlamlılarıyla veya sözcüklerin cümledeki yerlerini değiştirerek "yanlış" çeviri olarak müşteriye sunmakta ya da kaynak metindeki anlamı özgün bir şekilde veren çevirmenin yaratıcılığına saldırarak orijinal metne sadık kalıp anlamsız cümleler kurmaktadır.

Kaynak Metin

TL4000 is a powerful tape library that helps organisations automate their backup processes to reduce the need for manual intervention and the risk of human error.

Çevirmen

TL4000, şirketlerin MANUEL müdahale ihtiyacını ve insan kaynaklı hata riskini düşürmek için yedekleme işlemlerini otomatikleştirmelerine yardımcı olan güçlü bir teyp kütüphanesidir.

Redaktör

TL4000, şirketlerin MANÜEL müdahale ihtiyacını ve insan kaynaklı hata riskini düşürmek için yedekleme işlemlerini otomatikleştirmelerine yardımcı olan güçlü bir teyp kütüphanesidir.

Kaynak Metin

Dell Inspiron 1100 Notebook Details and Product Views

Dell Inspiron 1100 Dizüstü Bilgisayar DETAYLARI ve Ürün Görüntüleri

Dell Inspiron 1100 Dizüstü Bilgisayar AYRINTILARI ve Ürün Görüntüleri


Ne kadar "akıllıca" bir davranış! Bu "akıllıca" davranış karşısında şaşkına dönen müşteri çeviriyi çevirmene geri gönderir. Çevirmenin redaktörden dönen çevirisindeki "hataları" görünce nasıl bir şok geçirdiğini tahmin etmek zor olmasa gerek.

Bu noktada ortaya birçok sorun çıkmaktadır. Öncelikle kime inanacağını şaşıran müşterinin üç seçeneği vardır; çeviriyi ikinci bir redaktöre göndermek ki; bu vakit ve nakit kaybı demektir, başka bir çevirmenle çalışmak ya da aynı çevirmenle çalışmaya devam etmek. Bu durumu belirleme de ikinci redaktörün büyük payı olacaktır. Mağdur olan çevirmen belki de bir müşteri kaybederken, redaktör ise müşteri çalmanın tadını çıkaracaktır.

Bu tür sonuçlara engel olmak için bazı çeviri büroları redaktörlere talimatlar (gramer hatası, noktalama işaretleri, format ve anlam hatası) göndererek çeviride neleri kontrol edeceği konusunda redaktörü yönlendirmektedir.

Birlikte çalıştığımız Transware şirketi LISA (Localization Industry Standards Association) OA Modelini kullanmaktadır. Tamamen objektif bir yöntem olan LISA QA ile hatalar kelime sayısına göre (gramer, noktalama, imla, anlam, tutarlılık, resmiyet gibi) puanlandırılarak kritik, büyük ve küçük şeklinde sınıflandırılmaktadır:

Kritik

LORD OF THE RINGS

YZÜKLERİN EFENDİSİ

Şeklinde kitap kapağı düşünün. Hata, direkt olarak göze çarptığı için kritik kategorisindeki yerini alıyor. Ayrıca büyük kategorisinde sürekli olarak tekrarlanan hatalar bu kategoriye dahil edilir.

Büyük

ALL IMPLIED WARRANTIES INCLUDING BUT NOT LIMITED TO IMPLIED WARRANTIES OF FITNESS AND MERCHANTABILITY ARE LIMITED IN DURATION TO ONE YEAR FROM DATE OF ORIGINAL PURCHASE.

Çevirmen

SÖZÜ EDİLEN SAĞLIK VE ORTALAMA KALİTE GARANTİLERİNİ İÇEREN ANCAK SINIRLI OLMAYAN TÜM BAHSEDİLEN GARANTİLER İLK ALINDIĞI TARİHTEN İTİBAREN BİR YILLIK KULLANIM SÜRESİ İLE SINIRLIDIR.

Redaktör

BELİRLİ BİR AMACA UYGUNLUK VE SATILABİLİRLİK GARANTİLERİ DAHİL, VE FAKAT BUNLARLA SINIRLI KALMAKSIZIN, TÜM ZIMNİ GARANTİLER ÜRÜNÜN SATIN ALINDIĞI TARİHTEN İTİBAREN BİR YILLIK KULLANIM SÜRESİ İLE SINIRLIDIR.

LISA QA bu hatayı büyük kategorisinde sınıflandırmaktadır çünkü tamamen kaynak metin yanlış anlaşılmış. Bu garanti belgesi ilk şekliyle basılsaydı ileride ciddi sorunlara neden olabilirdi. Ayrıca küçük kategorisindeki hatalar sürekli tekrarlandığında bu kategoriye dahil edilir.

Küçük

I met a few of my friends at the party.

Partide bir kaç arkadaşımla karşılaştım.

Bitişik yazılması gereken “birkaç” kelimesi başka yerlerde yanlış haliyle tekrarlanmadığı sürece LISA QA’in küçük kategorisinde sınıflandırılır.

Bu yöntem ile çevirmen haksız eleştirilerle karşılaşmak yerine hatalarını objektif bir şekilde görerek kendini geliştirme fırsatını bulabilmektedir. Ancak çevirmenler önceki LISA QA sonuçlarını dikkate almayıp aynı hataları tekrarlamaya devam ederse hatalarının büyük kategorisine dahil edileceğini unutmamalıdır.

<< Previous Page :: Next Page >>

Search

Translator's Blogroll

January 2018
Mon Tue Wed Thu Fri Sat Sun
<< <     
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31        

Misc

XML Feeds

What is RSS?

Who's Online?

  • Guest Users: 2

powered by
b2evolution